Çocuklar, öncelikle ıslaklığı fark eder ve bu yüzden yaptıktan sonra haber
verirler. Anne bu durumda sakin ve sabırlı olmalı, ev içinde de gerekli düzenlemeleri
yapmalıdır. Temizlik yüzünden stres yapmak, aceleci davranmak, zorlamak ve baskı
yapmak çocuğu olumsuz yönde etkileyecektir. Çocuk tuvalete ya da oturağa oturduğunda
ağlıyorsa hemen kaldırmak en yerinde davranıştır. Tuvalet eğitimi sürecinde geri
dönüşler yaşanabilir. Geri dönüşlerde eğitime bir süre ara verilmelidir. Başarısızlık
hissine kapılıp, panik olunmamalıdır.
Tuvalet alışkanlığı kazanma, çocuğun hayatında önemli bir gelişimsel olaydır.
Tuvalet eğitimine çocuğun ve anne-babanın hazır olduğu bir dönemde başlanması
çok önemlidir. Eğer çocuk 18 aydan küçükse, bezinin kirlendiğinin farkına varmıyor
ya da çişini yaptığında oluşan su birikintisinin kendisiyle ilgili olduğunu anlamıyorsa,
tüm çabalara rağmen oturağa oturmayı reddediyorsa çocuk tuvalet eğitimine hazır
değil demektir. Çocuk hasta ise, kabızlık problemi varsa, anne kendisini gergin
hissediyorsa tuvalet eğitimine başlamak için uygun zaman beklenmelidir.
Çocuk yürüyebiliyorsa, isteklerini kelimelerle konuşarak anlatabiliyorsa, basit
emirleri yerine getirebiliyorsa, kendi kendine basit giysileri çıkarabiliyorsa,
gün içinde 2-3 saat kuru kalabiliyorsa, tuvalet eğitimine hazır olduğu düşünülebilir.
Çocuklar çoğunlukla 2 yaşına geldiğinde tuvaletlerini vaktinde haber verir. 2,5
- 3 yaşında ise, tuvaletleri geldiğinde kendiliğinden tuvalete gitmeye başlarlar.
Ancak, temizlenmek için yardıma ihtiyaçları devam eder. Anne ve babanın, sakin,
kararlı ve destekleyici tutumları ile giderek çocuğun gün içinde kaçırmaları da
azalır. Ayrıca 4-5 yaşlarına kadar kaçırmaların olması da son derece normaldir.
Çocuğa
tuvalet alışkanlığı kazandırılırken;
Tuvalet alışkanlığı kazandırılmaya
ne zaman, nasıl başlanacağı, ne gibi malzemelerin gerekli olduğu gibi konular
önceden belirlenmelidir.
Çocuğun tuvalet eğitimindeki
başarısı veya başarısızlığı, hiçbir zaman çocuğun zekasıyla eşdeğer tutulmamalıdır.
Çocuk oturağa düzenli olarak
oturtulmalıdır.
Tuvalet alışkanlığı kazandırmak
zaman ve özveri gerektirdiği için, anne ve baba sabırlı olmalıdır. Bu durumda
çocuğa kızılmamalı, ayıplamamalı, cezalandırılmamalıdır.
Her aşamada çocukla konuşulmalı
ve cesaretlendirmelidir. Olumlu aşamalarda çocuk taktir edilmelidir.
Çocuk tuvaletini yaptığında
kakasından ve çişinden nefret etmemesi için 'ay ne kötü koktu' benzeri sözler
söylenmemelidir.
Başlangıçta çocuğun anne-baba
ile birlikte tuvalette bulunmasına, sifonu çekerek, oynamasına izin verilmelidir.
Çocuk oturakta ya da tuvaletteyken
anne-baba çocuğu yalnız bırakmamalıdır.
Bu dönemde çocuğa bol,
kolay çıkartılabilen giysiler giydirilmelidir.
Korkuyorsa kesinlikle zorlanmamalıdır.
Tuvalet esnasında, çocuğun hoşuna giden masallar anlatılarak ya da şarkılar söylenerek
çocuğun kaygıları azaltılmaya çalışılmalıdır.
Çocuk, çişi geldiğinde
oturağı ya da tuvaleti kullanması konusunda cesaretlendirilmelidir.
Çocuğun oturağa yaptığını,
tuvalete döktükten sonra sifon çocuğa çektirilerek kakasının gidişini görmesi
sağlanmalıdır. Çocuğa kakasının veya çişinin nereye gideceği anlatılarak, oturak
ve tuvalet arasındaki fark da öğretilmelidir. |